Su mortu mortu

Dae unos cantos annos semus assistende, cun su cunsentimentu mudu de una parte manna de sa populatzione, a s'isparghidura de una "festa" furistera,

 Halloween, chi non tenet nudda de ite bìdere cun sa cultura nostra millenària. Su chi in àteros logos est su costumadu, in Sardigna est unu machine, un'istrallòbiu, unu sciollòriu.

Halloween cheret nàrrere: sa note in antis de Totus sos Santos, e in cussa note sos Celtas, si caratzaiant de animales, imbrutaiant sas domos, poniant in sas ghennas
tzuchitas e ossos de mortu pro assuconare sos mortos, chi in cussa note
torraiant in chirca de intrare in sa carena de sas pessones bias pro pòdere
campare un'àteru annu.

Su costumadu nostru, de Sardigna, in sa prima die de su mese de santandria, est chi a sero, fiotos de pitzinnos andant dae una domo a s'àtera pedende "a su mortu mortu", o impreende un'àtera fòrmula dipendende dae sa bidda, e si lis dant papassinos, mèndula,
frùtora, nughe o àteru.

Sa note, pustis chena, sa famìlia torrat a aparitzare sa mesa, pro un'àtera chena, sa de sos mortos de domo, ca torrant e tocat a los acasagiare.

A sos minores si lis narat de non s'ischidare e de non si nde pesare dae su letu pro no infadare sos mortos.

Sa famìlia intrea est partìtzipe de custu eventu, de custu ritu de ammentu de sos mortos e de sa morte, de su mistèriu de sa morte, parte de un'àteru mistèriu: su de sa vida.

Est unu mistèriu sa nàschida, su èssere in custu mundu, est unu mistèriu s'amore, est unu mistèriu sa morte.

Sos mortos de domo sunt ànimas bonas, non nche los catzamus, los atzetamus, non los timimus, los rispetamus e los ammentamus

Dae sende criaduras sa morte est presente, s'agonia de su giaju e de sa giaja est parte de sos ammentos nostros, s'intrat cun rispetu in s'aposentu de su mortu, s'acumpangiat
a s'interru.

Sas costumàntzias nostras nos definint rispetu a àteras culturas, sunt parte de s'identidade nostra e est cun custas chi nos devimus presentare in custu mundu semper prus globalizadu; non las devimus bìdere comente cosas betzas de nche frunire a su fogu de su consumismu, non devimus èssere ogetu de s'aculturatzione globalizada,
presentada comente sinnu.